Jak egzaminator ocenia wypracowania

Jakie odwołanie do lektury w opowiadaniu wystarczy, aby zaliczyć pracę? Wyjaśniam, jak egzaminator ocenia opowiadanie ósmoklasisty Co roku w okolicach egzaminu dostaję pytania od rodziców ósmoklasistów, którzy martwią się, czy prace ich dzieci zostaną dobrze ocenione. Tym razem napisała do mnie mama ucznia, który wybrał opowiadanie i wplótł w nie postać Małego Księcia oraz elementy świata przedstawionego z lektury. Pytanie brzmiało mniej więcej tak:

„Syn opisał przygodę z magiczną skrzynią w towarzystwie Małego Księcia. W zwrocie akcji pojawiły się baobaby i numer planety. Czy to wystarczy, żeby zaliczyć odwołanie do lektury? Czy nie grozi mu niska punktacja?”

I odpowiedź brzmi: tak - to wystarczy.  

Dlaczego takie odwołanie do lektury jest zaliczone? W opowiadaniu uczeń nie musi streszczać lektury ani cytować fragmentów. Wystarczy, że w wypracowaniu pojawia się postać albo motyw z lektury, albo element świata przedstawionego i jest to funkcjonalne, czyli ma sens w fabule. 
Baobaby?  
Planeta B-612?  
Mały Książę jako bohater przygody?  
To wszystko są pełnoprawne odwołania, które egzaminator zaliczy w kryterium KLiK (Kompetencje Literackie i Kulturowe), do zdobycia są tu 2 punkty. 

A co z resztą punktów? Tu zaczyna się prawdziwa matematyka egzaminacyjna To, że odwołanie do lektury jest poprawne, nie oznacza jeszcze, że znamy wynik końcowy.
Na ocenę opowiadania wpływa kilka obszarów: 
1. Realizacja tematu (0–2 pkt) Jeśli opowiadanie faktycznie jest opowiadaniem i odpowiada na polecenie - punkty są. 
2. KLiK - odwołanie do lektury (0–2 pkt) W tym przypadku - jak najbardziej zaliczone (najmniej 1 punkt), o ile nie ma błędów rzeczowych, które powodują obniżenie punktacji. Nawet jeśli egzaminator by uznał, że jest to pobieżne wykorzystanie lektury, to zdajacy straci 1 pkt na 2 możliwe w tej kategorii.
3. Kompozycja (0–2 pkt) Egzaminator sprawdza, czy były akapity, wstęp–rozwinięcie–zakończenie, spójność. 
4. Styl (0–2 pkt) Czy tekst jest opowiadaniem, a nie rozprawką lub opisem. Czy jest narrator, bohater, akcja, emocje.
5. Język (0–4 pkt) Zakres środków językowych i poprawność. 6. Ortografia i interpunkcja (0–3 pkt) Każdy błąd ma znaczenie, ale nie przekreśla pracy. 
7. Elementy opowiadania (w ramach stylu i realizacji elemntów twórczych) Egzaminator patrzy, czy pojawiło się 6 kluczowych elementów: bohater, czas, miejsce, zdarzenia, punkt kulminacyjny, zakończenie.

To, co najważniejsze dla rodziców:
Jeśli dziecko: 

- napisało opowiadanie, 
- odwołało się do lektury, 
- stworzyło sensowną fabułę, 
- i nie popełniło lawiny błędów to nie ma mowy o niezaliczeniu. Punkty będą. Jakie dokładnie? Tego nie przewidzi nikt - bo zależy to od wielu współczynników, które egzaminator ocenia łącznie. Ale jedno jest pewne: pomysł z Małym Księciem i magiczną skrzynią to strzał w dziesiątkę.

 

23 kwietnia - Dzień Książki. Pomysł na lekcję z frazeologizmami

23 kwietnia obchodzimy Dzień Książki - świetną okazję, by spojrzeć na „książkę” nie tylko jako na przedmiot, ale też jako inspirację językową. Z tej okazji przygotowałam dla moich uczniów kartę pracy z frazeologizmami zawierającymi wyraz książka.

Zadanie jest proste, ale angażujące. Uczniowie najpierw dopasowują frazeologizmy do ich wyjaśnień. Dzięki temu nie tylko utrwalają znaczenie związków frazeologicznych, ale też uczą się rozpoznawać ich użycie w kontekście. Następnie przechodzą do drugiego etapu - układają własne zdania z wybranymi frazeologizmami. To moment, w którym mogą wykazać się kreatywnością i sprawdzić, czy naprawdę rozumieją znaczenie tych wyrażeń.

Kartę w PDF możecie pobrać TUTAJ.

Do karty idealnie pasuje ćwiczenie interaktywne przygotowane na starym, dobrym learningapps - kliknij TUTAJ.

 

Tego typu ćwiczenie łączy naukę z zabawą, a przy okazji rozwija kompetencje językowe i zachęca do świadomego korzystania z języka. Dzień Książki to idealny pretekst, by pokazać uczniom, że „książka” żyje nie tylko na półce, ale również w codziennej komunikacji.

 

 

Szafka Mikołajka

 Dzisiejsze zajęcia były prawdziwą ucztą dla wyobraźni! Uczniowie zaprezentowali efekty swojej pracy nad projektem „Szafka Mikołajka” - zadania, które połączyło czytanie lektury z twórczym działaniem.

Uczniowie mieli za zadanie zaprojektować i wykonać makietę szafki Mikołajka, wykorzystując pionowo ustawione pudełko po butach. Już sam pomysł okazał się strzałem w dziesiątkę – powstały niezwykle pomysłowe, dopracowane i pełne humoru prace.

Wnętrza szafek zostały wyklejone tak, by przypominały metalowe meble – dominowały srebrne folie, szare papiery i błyszczące elementy. W środku znalazło się po 10 przedmiotów związanych z przygodami bohatera: miniaturowe piłki, rogaliki z plasteliny, małe kwiatki, a nawet „pieski” wykonane z różnych materiałów. Każdy drobiazg miał swoje znaczenie.

Szczególnie spodobał mi się pomysł umieszczenia na wewnętrznej stronie drzwiczek „legendy” – krótkich opisów wyjaśniających, z jaką historią związany jest dany przedmiot. Uczniowie wykazali się nie tylko znajomością lektury, ale też umiejętnością zwięzłego i trafnego opowiadania. 

 

Drzwi szafek ozdobiono imieniem Mikołajka, często pojawiały się także jego portrety - jedne zabawne, inne bardzo staranne. Nie zabrakło humorystycznych akcentów: planów lekcji z dopiskami „UWAGA: Dziś klasówka!” czy zabawnych notatek, które idealnie oddawały klimat książki.

Z zewnątrz szafki wyglądały jak prawdziwe - uczniowie zadbali o estetykę, malując je farbami lub oklejając papierem. Każda praca była inna, ale wszystkie łączyło jedno - radość tworzenia.

To była lekcja, która pokazała, że literatura może żyć nie tylko na kartach książki, ale też w rękach uczniów. A jak powiedziałby Mikołajek - było po prostu „strasznie fajnie”!

 

Jeśli chcesz zobaczyć instrukcje, jaką dostali uczniowie, kliknijcie <TUTAJ>

 

 

Egzaminacyjna „pułapka”, czyli jak ćwiczyłam czytanie ze zrozumieniem z ósmoklasistami

Przed nami ostatnia prosta do egzaminów. Jednym z typów zadań, które regularnie pojawiają się w arkuszach, jest analiza grafiki w kontekście lektury obowiązkowej. Zasada jest prosta: wskaż element na ilustracji i uzasadnij jego powiązanie z treścią utworu. Brzmi łatwo? Dla ucznia, który tylko „przejrzał” opracowanie, to często pułapka. Dlatego na ostatnich lekcjach z „Syzyfowych prac” Żeromskiego postanowiłam odwrócić role i zamienić moich uczniów w krytycznych korektorów.

Na czym polegało ćwiczenie?

 

Przygotowałam trzy grafiki nawiązujące do losów Marcina Borowicza i Andrzeja Radka. Zamiast prosić o ich opisanie, podstawiłam uczniom gotowe opisy, które zawierały błędy merytoryczne.

Zadaniem ósmoklasistów było:

- Uważne przeczytanie opisu.

- Konfrontacja tekstu z grafiką oraz - co najważniejsze - z treścią lektury

- Wskazanie błędów. 

- Poprawienie ich.

Przećwiczyliśmy krytyczne myślenie, bo uczniowie nie przyjęli tekstu jako pewnika. Musieli kwestionować to, co czytali. Aby poprawić błąd, trzeba sięgnąć do konkretnej sytuacji z książki (np. odróżnić lekcję rosyjskiego od tajnych spotkań na „Górce”). Do tego oswajaliśmy się z arkuszem - uczniowie uczyli się, że na egzaminie każdy detal na obrazku (rekwizyt, ubiór, tło) ma znaczenie.

Materiał, który przygotowałam dla uczniów jest TUTAJ. 

Walentynki inaczej – lekcja języka polskiego, która uczy troski

Czy Walentynki na języku polskim muszą oznaczać tylko serduszka i wierszyki? Zdecydowanie nie 🙂 Już wkrótce przeprowadzę lekcję, która połączy literaturę, edukację zdrowotną i rozwijanie kompetencji społecznych uczniów klas 4–8.

 

Punktem wyjścia będzie legenda o świętym Walentym – nie tylko patronie zakochanych, ale także opiekunie osób chorych. Uczniowie odkryją, że miłość można rozumieć szerzej: jako troskę, odpowiedzialność i gotowość do pomocy. Prezentacja jest dostępna <TUTAJ>.

W drugiej części zajęć sięgniemy po tekst informacyjny dotyczący epilepsji i porozmawiamy o tym, jak reagować w sytuacji zagrożenia zdrowia. 

 

Zależy mi na aktywności uczniów, dlatego lekcja będzie miała formę małego warsztatu. Pojawi się element dramy - uczniowie w bezpieczny sposób pokażą pierwsze kroki pomocy osobie podczas napadu, a następnie udzielą sobie informacji zwrotnej metodą „2 plusy i 1 wskazówka”.

Na zakończenie każdy zapisze jedno zdanie refleksji: „Dziś zaskoczyło mnie, że…”. To dla mnie ważny moment - pokazuje, co naprawdę zostaje z lekcji.

Na ostatniej stronie prezentacji zamieściłam odsyłacze do konspektu lekcji, tekstów i karty pracy.

 

Wierzę, że język polski może być przestrzenią rozmowy o realnym życiu. Literatura daje nam wartości, a wiedza – narzędzia do działania. Jeśli uczniowie wyjdą z tej lekcji z poczuciem, że troska to coś więcej niż słowo, uznam ją za sukces.