czwartek, 25 grudnia 2025

Jak pracować z lekturą „Rzeka” Emilii Kiereś?

Sprawdzony cykl lekcji, który angażuje uczniów od pierwszej godziny

„Rzeka” Emilii Kiereś to lektura, która aż prosi się o pracę aktywizującą. Jej fabuła opiera się o przygodę, baśniowość, symbolikę, wybory moralne i wyraziste postacie. Dlatego zamiast klasycznego: „kto, gdzie i kiedy”, proponuję cykl lekcji oparty na grach, mapach myśli i narzędziach myślenia krytycznego.

Poniżej dzielę się gotowym pomysłem na pracę z lekturą, który sprawdził się w klasie i który możesz łatwo dopasować do swoich uczniów.

Lekcja 1 – lektura przez zabawę i ruch (gry dydaktyczne)

Pierwsze spotkanie z lekturą nie musi być „sprawdzające”. Może być otwierające, budzące ciekawość i bezpieczne – także dla uczniów, którzy nie czują się mocni w czytaniu.

Co się sprawdza?

 Taboo – „Rzeka”
Uczniowie opisują hasła związane z powieścią, nie używając słów-kluczy.
Efektem jest powtórka treści przy jednoczesnym ćwiczeniu parafrazy z wykorzystaniem emocji.

Moje taboo jest pod linkiem:

Tangram – „K jak Kilian”

Tangram to wspaniała zabawa, dzięki której można rozwijać kreatywność, logiczne myślenie i wyobraźnię przestrzenną, a przede wszystkim sprawdzić wiedzę. Rozdaję uczniom kartę z figurami geometrycznymi, uczniowie je wycinają i układają, łącząc informacje zamieszczone po różnych stronach figur (jest to atrakcyjny materiał do pracy indywidualnej lub w parach, grupkach). Błyskawiczna ewaluacja omawianych treści – otrzymany kształt (litera K) należy połączyć z treścią lektury. W tym przypadku K jak Kilian, K jak Kobiety.

 

Nie oceniam na tej lekcji uczniów stopniem. Ma to być przestrzeń na wejście w świat powieści. 

 

Lekcja 2 – świat przedstawiony bez nudy

Zamiast suchej definicji – działanie, ruch i wizualizacja.

Uczniowie:

  • analizują bohaterów, czas, miejsce, wydarzenia i motywy,

  • rozróżniają postacie realistyczne i fantastyczne,

  • porządkują fabułę, przypisując wydarzenia do miejsc i bohaterów.

Świetnie działa tu praca na grafice/karcie wizualnej, na której uczniowie pracują nad dopasowywaniem wydarzeń (otrzymują je na paskach i ustawiają się w kolejności chronologicznej – uczenie się „ciałem”).

Tu możemy również zadać pytania kluczowe:

  • Dlaczego „Rzeka” to baśń?

  • Co w tym świecie jest symboliczne?


Lekcja 3 – Gedeon i Sambor, czyli prawdziwy bohater kontra fałszywy przywódca

To jedna z najmocniejszych lekcji interpretacyjnych.

Double Bubble Map – dlaczego warto?

Bo:

  • porządkuje myślenie,

  • zmusza do argumentowania,

  • pokazuje, że bohaterowie nie są „czarno-biali”.

Uczniowie porównują:

  • cechy,

  • motywacje,

  • sposób sprawowania władzy,

  • stosunek do innych.


Na koniec rozmawiamy o tym, jak łatwo pomylić autorytet z tyranem i dlaczego wygląd czy reputacja nie wystarczą, by komuś zaufać.

Jako podsumowanie tej lekcji sprawdzi się tworzenie karty postaci (w świetnym narzędziu TIK): https://cardmaker.pythonanywhere.com/static/card/generator_postaci.html


Lekcja 4 – decyzja Kiliana i drzewko decyzyjne

Jedna scena – ogromne pole do myślenia.

Czy Kilian dobrze zrobił, ufając Ursynowi?

Uczniowie:

- rekonstruują sytuację decyzyjną,

- analizują możliwe wybory,

- wskazują konsekwencje,

- uczą się, że decyzje moralne rzadko są jednoznaczne.

 

Drzewko decyzyjne:

  • porządkuje emocje i fakty,

  • uczy przewidywania skutków,

  • doskonale rozwija kompetencje społeczne.

Lekcja 5 – portrety kobiet w „Rzece”

Ta lekcja często zaskakuje uczniów.

Bo okazuje się, że siła nie zawsze oznacza miecz i walkę.

Łucja, staruszka i matka Kiliana:

  • wspierają,

  • chronią,

  • wychowują,

  • uczą wartości.

Uczniowie tworzą mapę myśli oraz szukają odniesień do współczesnych kobiet (za pomocą aplikacji Wordwall):

 

Dlaczego warto tak pracować z „Rzeką”?

Bo:

  • uczniowie myślą, a nie tylko odtwarzają,

  • literatura staje się bliska i aktualna,

  • lekcje są różnorodne: gry, mapy, dyskusje, refleksja,

  • „Rzeka” przestaje być tylko lekturą – staje się opowieścią o dojrzewaniu, wyborach i wartościach.

Jeśli szukasz lektury, która pozwala łączyć interpretację, wychowanie i nowoczesne metody pracy, „Rzeka” Emilii Kiereś naprawdę daje nauczycielowi ogromne możliwości. A uczniom – przestrzeń do rozmowy o tym, kim są i kim chcą się stać.

 


Brak komentarzy:

Prześlij komentarz

Copyright © Szablon wykonany przez Blonparia